Inzichten uit de neuropsychologie; zo haal je je doel wel.

doelen halenJouw doel

Je hebt een nieuw doel gesteld. Bijvoorbeeld; je wil afvallen, stoppen met roken, meer bewegen, etc. Je begint met goede moed, maar langzaam komt de klad erin. Je hebt weer toegegeven en rookt toch weer een sigaretje. Of na weken elke dag wandelen, zitten je wandelschoenen na maanden weer stof te vergaren. Of je wil minderen met het gebruik van je smartphone, maar toch blijft die telefoon maar aan je hand vastgeplakt en reageer je toch weer op elk inkomend bliepje. Hoe komt het? Heeft het te maken met een gebrek aan wilskracht? Of is er iets anders aan de hand?

Jouw brein

Om wat meer inzicht te krijgen in je gedrag, vertel ik in het kort hoe je brein werkt. Voor het gemak deel ik onze hersenen in twee helften; het oudere brein en het nieuwe brein. Het nieuwe brein bevat jouw prefrontale cortex. Dit is evolutionair gezien het jongste systeem van het brein dat we gebruiken om goed te plannen voor in de toekomst en onder andere om verleidingen te weerstaan. Kortom, dit stukje van je brein zorgt dat je verstandige beslissingen maakt. Ook gebruiken we dit brein om de impulsen van het oudere brein te weerstaan. De evolutionaire oudere structuren van onze hersenen reageren vaak op elk impuls dat er binnen komt en om te genieten van elk genot.

Lekker sigaretje roken na het eten, de hele avond languit op de bank blijven liggen om netflixen, de volle zak chips leegeten, urenlang scrollen door je timeline op Instagram, etc.: Dit is allemaal de ‘schuld’ van je oudere brein. Er is als het ware constant een strijd aan de gang tussen het oude brein en het nieuwe brein die juist de beste keuze wil maken voor de toekomst.  Daarom kan het soms gebeuren dat je weet dat iets niet verstandig is, maar dat je het toch doet. En daarom is het realiseren van je doelen soms echt zo ontzettend moeilijk.

Wat het ook lastig maakt, is dat we in de huidige maatschappij constant verleidingen krijgen aangeboden. Overal liggen lekkere dingen op ons te wachten en de informatie die je per dag leest is ongeveer gelijk aan 174 kranten. Constant is je brein aan het filteren wat interessant is en wat niet. Dit zorgt ervoor dat je nieuwe brein moe wordt waardoor het oudere brein het toch weer ‘wint’, want je oude hersennetwerken zeggen dat je toch best wel een wijntje hebt verdiend na een lange dag werken.  Het oude brein gaat voor kortetermijngeluk.

Natuurlijk is daar soms niets mis mee, maar wel als je daarmee op langere termijn je doel niet behaald, omdat je constant voor je kortetermijngeluk gaat.

Maar hoe haal je nu wel je doel? De bedoeling is dat je je prefrontale cortex gaat trainen. Je gaat deze als het ware sterker maken, waardoor je het oudere brein makkelijker kan overmeesteren.

Je kunt dus je oude patronen en impulsen, automatisch tegengaan. Dat vergt heel veel training, maar is wel mogelijk. Dit heeft alles te maken met de plasticiteit van ons brein. Onze hersenen maken voortdurend nieuwe cellen en verbindingen aan tussen onze cellen. Alles wat je meemaakt, denkt, voelt en doet, vormt je hersenen. Je bent als het ware constant in ontwikkeling.

Dit zorgt ervoor dat je nieuwe dingen – ook op latere leeftijd – kan leren, zoals piano spelen, je kan assertiever worden, maar ook sportiever worden en noem maar op.

 

Praktische tips om je doel nu wel te gaan halen.

1.Maak een plan. Stel als eerst een haalbaar doel. Houd je aan het SMART-principe. Je doel is dan Specifiek (je weet wat precies je doel is), Meetbaar (het is uit te drukken in cijfers), Acceptabel (het gaat niet tegen regels en wetten in), Realistisch (het is een haalbaar doel) en Tijdsgebonden (je hebt een begin- en einddatum).

Dus niet: ik wil weer gaan hardlopen maar wel: op 14 februari wil ik graag 7 km achterelkaar kunnen lopen.

2. Zorg er ook altijd voor dat je doelen positief formuleert. Onze hersenen kunnen het woord ‘niet’ niet verwerken. Als ik nu aan je vraag of je NIET aan een roze olifant wil denken, dan weet ik al waar je nu aan denkt.

Dus niet: ik wil niet elk uur op mijn telefoon kijken, maar wel: ik leg om de 2 uur mijn telefoon even weg.

3. Benoem de voordelen; waarom wil je jouw doel behalen? Het is toch makkelijker om jouw doel te behalen als je weet waarvoor je het wil doen. Minderen met je smartphone kan zorgen dat je meer tijd hebt voor je gezin. Afvallen kan zorgen voor een betere conditie. Schrijf deze voordelen ook ergens op, zodat wanneer je op een moeilijk punt komt het makkelijker is om toch de voordelen te blijven inzien.

4. Krijg inzicht wanneer je het lastig vindt om je doel te bereiken. Is dat vaak in de avond wanneer je moe bent? Bij sommige doelen kan het zijn dat het goed is om ook te kijken naar afleiding. Bijvoorbeeld bij eetdrang kun je alvast voorbereiden welke afleiding kan helpen als je het moeilijk hebt. Heb je heel erg trek in de late avond? Ga dan eens vroeg naar bed.

5. Bouw langzaam jouw doel op. Vaak zie ik dat mensen ineens te streng zijn voor zichzelf. Van niet sporten, naar ineens 5 keer in de week sporten. De kans is dan groot dat je je doel niet behaald. Dus ook niet een streng doel als; doordeweeks mag ik tot 17:00 uur niet meer op mijn smartphone zitten. Je kunt er dan beter voor kiezen om af en toe je telefoon weg te leggen. En elke keer als je een impuls krijgt om toch je telefoon te pakken, om het dan 5 minuten langer uit te stellen.

6. Word fitter. Ons nieuwe brein – die het behalen van jouw doelen remt – werkt minder als we moe zijn. Bedenk daarom dingen waar jij energie van krijgt.

7. Geef jezelf complimentjes. Dit is iets wat we vaak vergeten, maar zo belangrijk. Zeg dat je goed bezig bent. Door te focussen op wat wel goed gaat, krijg je minder oog voor wat er verkeerd gaat. Vaak is het met een behalen van een doel toch twee stappen vooruit, een stap achter, dan weer twee stappen vooruit en dan weer een achteruit.

 

Stap voor stap op weg naar je doel.

 

You may also like

Leave a comment