Interview: Mark Tigchelaar

Interview: Mark Tigchelaar

Naam: Mark Tigchelaar (35)
Woonsituatie: samenwonend en een dochter van 2 jaar
Werk: neuropsycholoog en directeur bij de FocusAcademy

Mark Tigchelaar is geen onbekende auteur. Onlangs schreef hij al zijn vijfde boek, dat direct een bestseller werd. Het boek ‘Focus AAN/UIT’ gaat over hoe je meer focus krijgt in een wereld vol met afleiding en hoe je je beter kan concentreren. In zijn eerdere boeken laat hij een methode zien om sneller te lezen. Ik ben benieuwd naar zijn verhaal en daarom ben ik blij dat hij mee wilde werken aan dit interview.

 

Mark, je hebt het boek ‘Focus AAN/UIT’ geschreven. Ik las ergens dat je 2,5 jaar bezig bent geweest om dit boek te schrijven?

Dat klopt, 2,5 jaar is wel lang. Maar ik ben dan ook enorm trots op het resultaat. Hier zit zoveel denkwerk en vele gesprekken met allerlei wetenschappers achter. Ik heb het samen geschreven met mijn compagnon Oscar de Bos. Het was echt een leuke tijd. Maar ik ben ook blij dat het af is.

 

In jouw boek weerleg je ook sommige uitspraken die we vaak voorbij zien komen. Zo hoor ik vaak dat je multitasken moet vermijden, omdat je niet twee dingen tegelijk kan doen. Jij zegt juist dat multitasken wel verstandig is om te doen.

Het idee dat multitasken slecht is, is inmiddels achterhaald. Het is juist een fantastische manier om meer focus te krijgen en om in de flow te komen. Mits je het op de juiste manier doet. Tegelijkertijd; we doen het al de hele dag. We kunnen niet níet multitasken. De vraag is alleen: ben je slim aan het multitasken? Bijvoorbeeld: mensen vinden het fijn om te lopen tijdens het bellen, dat is multitasken. Als je muziek luistert in een auto is dat ook multitasken. Net zoals nutteloze tekeningen maken tijdens het bellen of tijdens je vergadering. De essentie is dat multitasken goed is, mits de tweede taak die je er naast doet geen bewuste aandacht vraagt.

Vraagt het wel bewuste aandacht, bijvoorbeeld als ik tijdens dit gesprek een mailtje weg zou tikken, dan schiet dat niet op. Ik heb wél vaak tijdens een gesprek een pen of een dop in mijn handen. Het heeft dan geen functie, want ik ben niet aan het schrijven, maar het zorgt er wel voor dat ik mij beter kan focussen.

 

In je boek raad je ook aan om tijdens een gesprek er iets naast te hebben. Zo schreef je dat onze hersenen sneller werken dan dat we ze gebruiken. Dus stel, je voert een gesprek met iemand. Voordat de andere persoon zijn/haar punt wil maken, is het voor jou al mooi geweest. Daardoor ontstaat in onze hersenen een soort lege ruimte. En die ruimte zorgt ervoor dat je dan afgeleid wordt, omdat je hersenen iets te doen moeten hebben. Klopt dat?

Klopt. Misschien herken je het zelf ook. Je bent een tekst aan het lezen en halverwege de pagina zijn je gedachten al weer aan het afdwalen. En aan het eind van die pagina heb je geen idee meer wat je net hebt gelezen. Als iets voor jou te traag gaat of te simpel is of te saai is, dan worden je hersenen niet voldoende geprikkeld door de taak zelf en dan gaan ze andere prikkels opzoeken. En dan kan het zien van het een vlieg tijdens het lezen bijvoorbeeld al interessanter zijn. Maar als jij een superspannende film kijkt, dan is de kans veel groter dan je gefocust blijft. Dan kan je bij wijze van spreken niets anders meer horen.

 

Je komt dan in de Flow?

Exact, flow en focus zijn bijna hetzelfde. De truc is om saaie taken prikkelender te maken, waardoor je minder snel afgeleid wordt. En daar is een heel scala aan methoden voor, om dat te doen. Het verschilt een beetje per persoon wat werkt. Wat je kan doen, is een extra taakje erbij doen  Als ik met mijn kind aan het spelen ben, dan heb ik bijvoorbeeld een duplo blokje in handen. Dat zorgt er voor dat ik met mijn aandacht bij haar blijf en niet met mijn to-do-lijst bezig ben.

 

Over een to-do-lijst gesproken. Jij adviseert in je boek om je taken gelijk op te schrijven, zodat je hoofd gelijk ‘leeg’ is. Anders blijft het maar in ons hoofd.

Iedereen heeft to-do-lijsten, maar als je een mentale to-do-lijst hebt, is dat zo veel pittiger voor je hersenen dan een fysieke to-do-lijst. Het is gezond om dingen gewoon op te schrijven. Je hoofd regelmatig legen, is een van de gezondste dingen die je kunt doen voor je brein. Zo is er een mooie uitspraak van Davin Allen, bedenker van de Getting Things Done methode. The mind is For Having Ideas, Not Holding Them. We hebben veel te veel in ons hoofd aan ons hoofd. We willen alle ballen in de lucht houden. Mensen zeggen weleens: “Ik heb heel veel aan mijn hoofd”. Eigenlijk moet je dan zeggen: “Ik heb heel veel ín mijn hoofd”. Elke keer als mensen stress ervaren of teveel piekeren, dan is dat een signaal dat er teveel in het hoofd zit. En gek genoeg heeft dat weinig te maken met dingen die op je bordje liggen. Want iemand kan teveel dingen op zijn bord hebben, maar toch geen stress ervaren. Dan vraag jezelf af: hoe kan dat? Dat kan dus als iemand constant zijn hoofd leegt.

 

Het resultaat van een te vol hoofd kan leiden tot bijzondere effecten. In je boek vertel je ook over een vrouw die vaak tegen dingen opliep, zonder dat ze iets aan het ogen mankeerde.

Inderdaad, dat is een bijzonder verhaal. Een tijdje geleden mocht ik een lezing geven op Curaçao en na afloop kwam er een vrouw naar me toe. Zij vertelde mij dat ze letterlijk tegen bureaus aanliep en steeds bijna werd aangereden door auto’s en scooters. Ze vroeg dus aan mij: “Weet jij waar het aan ligt?” Mijn lezing ging juist ook over hoe de hersenen de waarneming kunnen beïnvloeden. Je kunt dus iets waarnemen, maar niet zien of iets anders zien. Ik raakte met de vrouw aan de praat. Ze blijkt een succesvolle advocaat te zijn en doet alles met haar hoofd. Constant plopt er van alles in haar hoofd op. Het nadeel is dat ze de intelligentie heeft om dat zo te doen. Dat merken we vaak; Hoe slimmer iemand is, hoe meer men de neiging heeft het in het hoofd te doen. Je hebt technisch gezien ook de ruimte. Het nadeel alleen is dat er een prijskaartje aan zit. En in haar geval het meest extreme prijskaartje;  dat het letterlijk je waarneming beïnvloedt. Omdat je ogen de informatie zien, zien de hersenen de informatie. Maar als je hersenen vol zitten, kunnen de ogen de informatie niet meer doorsturen. Dit is een gegeven dat illusionisten continue gebruiken. Die kunnen letterlijk voor je neus dingen laten verdwijnen. Je ziet het wel, maar je neemt het niet waar. In het geval van die vrouw hebben we haar geadviseerd om haar hoofd te legen en we hebben haar een stappenplan meegegeven. Inmiddels kan ze weer normaal over straat.

 

Geweldig om te horen. En bizar hoe zoiets werkt.

Wel heftig natuurlijk hoe je hoofd je zo kan beïnvloeden en je zo door je eigen hersenen gemanipuleerd kan worden. Als psycholoog vind ik dat ook wel weer interessant.

 

In je boek vertel je ook over een advocaat. Jouw beste vriend werkt in de advocatuur. Daar is het gebruikelijk om veel te werken. Dat is misschien ook wel menseigen , dat we denken dat als we veel uren werken, we dan ook heel productief zijn. Maar jij zegt in je boek wat anders. Daardoor ging ik zelf ook nadenken over wat mijn ideale werkweek is, en hoeveel uur per dag ikzelf echt productief ben.

Ik vind het tof dat je dat zegt. Het is goed om daar over na te denken. Hoe minder je werkt, hoe beter het resultaat. Maar dit is voor mij ook het lastigste punt. Het is echt heel lastig om minder te werken. Ik vind werken heel leuk. En vroeger, voordat ik een relatie had en voordat ik een kind kreeg, werkte ik nog veel meer. Tot ik mijzelf afvroeg: ik zit dan wel twaalf uur op kantoor, maar wat heb ik nou gedaan? Pas op het moment dat ik mij dat realiseerde, ging ik minder uren werken. Vanaf dat moment is het in mijn bedrijf ook veel beter gegaan. Het blijkt ook uit onderzoek -keer op keer- dat er echt een maximum aan je productiviteit zit. Het blijkt dat na een paar uur werken je productiviteit niet langzaam omlaag gaat, maar echt ineens drastisch omlaag gaat. Je kan dan beter naar huis gaan dan doorwerken.

 

Verder zeg je in je boek dat we allemaal het productiefst zijn in de ochtend. Ook al ben je een avondmens.

Ja, maar daar zit wel een kleine nuance in. Ongeveer tien procent van de mensen is productiever na de middag. Zo rond de 13.00 uur. Terwijl dan bij de meeste mensen dan juist een afterlunch dip geldt. Maar het blijkt dat verreweg de meeste mensen productiever zijn, positiever zijn en meer wilskracht hebben in de ochtend. Zelf houd ik daar ook rekening mee. Heb ik een belangrijke vergadering of salesgesprek, dan houd ik dat het liefst in de ochtend. En na twee uur wil ik het liefst de simpele dingen doen; een simpele meeting, simpele gesprekken. Dat heeft mijn voorkeur.

 

In je boek zeg je ook dat als mensen moe thuis komen van het werk, dat te maken heeft met te weinig pauzes of de kwaliteit van de pauze.

Je moet je hoofd zien als iets dat op benzine werkt. Op een gegeven moment is de tank gewoon leeg, de stofjes raken op. En als je dan door probeert te werken, terwijl je tank eigenlijk leeg is, dan ga je interen. En als iemand inteert, dan ga je dips in je productiviteit ervaren. Dat er gewoon niets meer uit je handen komt. Als je dat wil voorkomen en minder vermoeid naar huis wil gaan, is het heel simpel: ga regelmatig pauzeren. Maar dat is heel logisch. De tweede belangrijke tip is: kijk naar het type pauze dat je neemt. Als jij bijvoorbeeld op je telefoon gaat zitten in de pauze, is dat heel leuk en nuttig. Maar tegelijk put het je hoofd uit. Want dezelfde benzine die nodig is om te focussen op een taak, gebruik je als je op je telefoon gaat zitten. Stofjes zoals noradrenaline heb je nodig om te kijken wat er gebeurt. En ook al is het Instagram, je verbruikt die belangrijke stofjes. Als je dat gaat inzien, dan kom je er achter dat er maar weinig echte pauzes zijn. Een echte pauze is letterlijk niets doen, wandelen e.d. Simpel gezegd: je moet op bepaalde momenten van de dag niet productief zijn om op bepaalde momenten productief te zijn. Want onze verslaving aan de hele dag productief zijn, is exact de reden waarom we het niet zijn.

 

Je hebt het in je boek over de gemeenschappelijk eigenschap van succesvolle mensen?

Een van de vaste dingen die succesvolle mensen doen, is een vast ochtendritueel hebben. En die is zo ingericht dat je zo min mogelijk hoeft na te denken. We nemen namelijk 35.000 beslissingen per dag. Een paar van die beslissingen gaan bewust, maar heel veel gaat onbewust. Hoe meer beslissingen je neemt, hoe minder goed je in staat bent om beslissingen te nemen. Simpel gezegd neemt de intelligentie een klein beetje af, dat is niet helemaal waar, maar om het even zo uit te leggen. Heel concreet houdt het in dat als je aan het begin van de dag al heel veel keuzes maakt, bijvoorbeeld over wat je wil eten, wat je wil maken,, deze mini-keuzes letterlijk energie wegvreten. En omdat het energie vreet, ben je letterlijk de hele dag minder weerbaar tegen afleiding. Je hebt een deel van je benzine namelijk al verbruikt.

Zo heb je Obama, die elke dag hetzelfde eet, Mark Zuckerberg die bijna altijd dezelfde kleding aan heeft… Nu zeg ik niet dat je elke dag dezelfde kleding aan moet doen, maar wat je wel zou kunnen doen, is de avond van de te voren al je kleding klaarleggen. Wat ook goed zou kunnen werken – dit verschilt per persoon- is dat je elke dag je top 3 bedenkt voor de volgende dag. Je hoeft het niet helemaal vol te plannen, maar in ieder geval drie dingen die je sowieso wil doen. En het liefst nog in de ochtend. Dus hoe minder denkkracht je nodig hebt in de ochtend, hoe meer kracht je hebt de rest van de dag.

 

Wil jij ook meer focus en minder afleiding? Het boek van Mark bestel je hier.